wiańskich, osobliwie po oderwaniu się od Polski Pomorza, zakładane miasta. I one też, mianowicie Hamburg i Brzemię (Bremen). robiąc związek z miastami słowiańskiemi, wyrazem Hanza z ich mowy wziętym, swój do nich nazywały stosunek. Działając następnie na swą rękę, i swój własny posiadając związek, uznały za stosowne wyrazem tym nazywać go, zwłaszcza gdy jak niegdyś same do słowiańskich, tak do nich słowiańskie teraz przystawały miasta. Tym sposobem coraz się więcej wyraz Hanzo, upowszechniał i zyskiwał znaczenie powszechne (1).
Rozłożywszy ten wyraz na części, pokaże się, że ąza, ązł, które, według słownika Miklo siczą, znaczą węzeł (vinculum), złożyły się na utworzenie owego wyrazu Hanza. Ponieważ nosową samogłoskę ą pisano przez an, więc aza, wyszło na anza, ansa, i tak się też ten wyraz w pomnikach starodawnego języka niemieckiego pisze (2). Polacy przed samogłoską a kładli w, i powstały ztąd wyraz wąza wzmacniali spółgłoską ł, zkąd powstał wazał dziś węzeł. Przeciwnie Niemcy przed ową samogłoską kładli h; i ztąd czyta się hanza, Hansa w słownikach XIII wieku (3).

---------------
(1) G. Sartorius. Geschichte I, 115 — 20.
(2) Gryma Wörterb. p. w Hanse.
(3) Glossarium do Urkundliche Geschichte II. 755 p. w. hansa.