przeszłości, gdy, jak wiadomo (1) pływali już przed Chr. po morzu Bałtyckiem kupcy indyjscy (wendyjscy? słowiańscy). Pochop do handlarstwa dali im Grecy, udający się nad Bałtyk po bursztyn. Za ich przewodem nawykli, tak sami jak i potomkowie ich nadłabańscy Słowianie, tak dalece do handlu, że ich nic od niego, tudzież od połączonego z nim korsarstwa odwieść nie mogło (2).
Powstały nad Łabą możne miasta, między któremi celował w poprzednim artykule wymieniony Julin, Wolinem też i Winetą zwany. Utrzymywało to miasto potężne floty i niemi Daniją zwalczało. Wreszcie uległo losowi wojny; zostawszy r. 1177 od Duńczyków zniszczone do szczętu (3). Mimo to handel nit Pomorzu nie ustał, i owszem wzmagał się, roznosząc daleko w pólnocno-wschodnie Europy strony cywilizacyą zachodnią. Ślad tego w § 16 Ruskiej Prawdy znajdujemy.
Z żywociarzy Ottona ś. widać, że miasta pomorskie ścisły między sobą zachowywały związek, oglądając się w stosunkach towarzyskich, a zapewne i handlowych, na siebie wzajemnie. Tak Julinianie ze Szczecinianami, a z jednemi i drugiemi inne miasta pomorskie, znosiły się i działały spoinie. Stosunki te naśladowały niemieckie, obok sło-

-----------------
(1) Szafarzyk. Staroż. 96 — 7.
(2) Wiadomości o tem pozbierał Anton von Etzel w dziele dwutomowem. Die Ost-see und ihre Küsten naturwissenchafftlich und historiach geschildert. Leipzig 1859 r.
(3) Patrz dodatek do kromki Helmolda wyżej przytoczonej.