własności dzierżąc, nie podlegał niczyjej władzy." Mówi dalej: "że lud ten zbiegł tu w czasach Karola Wielkiego z kraju Saksonów, gdy go ten monarcha ujarzmiał, i że równie chrześciaństwa jak królewskiej władzy nienawidził (1). " Dawniejsza jeszcze wieść o Saksonach chodziła po Polsce, która znikąd jak od nich samych musiała się dostać do niej. Kronikarze Boguchwała i Długosz zapisali ją i do dziejów Polski pierwotnych zgrabnie zastosowali. Prawi pierwszy o dwunastu mężach Polską za pogaństwa rządzących, mając snadź w pamięci sejmy saksońskie na polach pod Marklo odbywane. Prawi drugi o rządach dwunastu wojewodów, którzy je na czas wojny powierzali jednemu. Za bzdurstwa kronikarskie oba te podania Lelewel niesłusznie poczytuje (2), albowiem historya wiarogodność ich całkowicie stwierdza.
Opowiadania te, wielką prostotą tchnące, z przeszłością ludowej i szlacheckiej Polski zgodne, i pierwotne jej dzieje utwierdzające, zdały się, jednakże jałowe nie tylko tym kronikarzom którzy je zapisali, lecz i tym co, jak Wincenty syn

--------------
(1) Non est inconvenions aliquid ex relatione majorum addidisse. Tem porę namque Caroli Magni, Francorum regis, cum Saxonia sibi rebellis existeret nec dominationis jugum, nea fidei Christianao suseiperet; populus iste cum navibus de Saxonia transmeavit et regionem istam et regionis nomen occupavit. Adhuc ita sine rege, sine legę persistunt... Positio regionis per insulas lacubus et paludibus est munita, et por sortes haereditarias rurisolis et habitatoribus dispertita. Gallas II. 42. III. 24.
(2) Polska wiek średn. 1. 229.