wieku, gdy przed Tatarami szukali ochrony. Narodowość ich szanowali jedni i drudzy, nie narzucając im swojego nazwiska. Łąckimi grodami nazywa Nestor Przemyśl i Czerwień, a Mateusz kronikarz polski ruskimi je mianuje (1). Dotąd Rusinami się a nie Polakami mianują, ci, którzy w dawnej Malopolsce, około zrzódeł leczniczych w Krynicy i Szczawnicy od czasu napadów tatarskich mieszkają, i Polacy nie odmawiają im tej nazwy. O zażyłości i wzajemnej zgodzie jednych z drugimi ważne świadectwa składa dopełniacz wołyński Nestora kroniki, Hipacowskim rękopisem zwany. Poźniej, dużo później, bo przy końcu XVI wieku, obie narodowości powaśniły kościelne sprawy. Wtedy widywano w cerkwi czarta w postaci Lacha, który, zarzuciwszy na siebie płaszcz rycerski, trzymał w rogu sukni kwiaty wonne, i rozdawał je pobożnym mnichom, chcąc im przez to w modlitwach (2) przeszkodzić.
Kiedy się Waregom i Rusom udało zagnieździć w Nowogrodzie, próbowali oni uzyskać toż samo na Litwie (3), ale napróżno. Nic o stosunkach Litwy z Rusią nie czytamy aż do czasów w których oba narody zwalczać się zaczęły, co nastało w XIII wieku (r. 1200 — 26). Te czasy nie obchodzą nas, obchodzą dawne. Najnowsze w tym względzie

--------------
(1) Lelewela Polska wiek; sr. II. 369.
(2) Wyjątek z Peczerskiego Pateryka, jako dodatek do kroniki Nestora, w Polu. sobranie ruskich ljetopisiej I str. 259.
(3) R. 876. w Pierwotn. dziejach Polski i Litwy 77. Lelewela Polska wiek. średn. II 379—81. w przyp.