Dopełnienia historyi prawodawstw słowiańskich cz. 2 (Maciejowski Wacław Aleksander)
Strona 59
w artykułach do Biblioteki Warszawskiej podawanych, i w Historyi prawodawstw słowiańskich drugiego wydania, i t. d. Według tego co tamże rzekłem skreślę początek owej tyle dotąd badanej Rusi, powołując się na pisarzów, którzy nowemi dowodami twierdzenia me poparli. Rzecz swą rozwinę w krótkości; szczegółowy bowiem rozbiór rzeczonego przedmiotu nie leży na teraz w mojem zadaniu.
W kreślonym od siebie (r. 1139 —54) krajobrazie świata, Edrisi pisarz arabski mówi: że nad Wołgą i morzem Kaspijskiem mieszkali Turcy znani pod nazwą Rusów, zależni od Bułgarów, podzieleni na trzy hordy dwojakiej nazwy Rhos i Sławia będące (1).
Czytając to pomyślałem: otóż komentarz do zeznań bizanckich pisarzów o ludzie zwanym Pώξ, i do niemieckich tych którzy o Rhosach, Rasach, opowiadając mówią: że gdy Chakan (monarcha (2)) tego ludu wysiał do cesarza bizanckiego Teofila w r. 839. po Chr. posłów, z oświadczeniem mu swojej przyjaźni, a ten słał właśnie swoich znowu posłanników do niemieckiego cesarza Ludwika (um. 876), wtedy razem z carogrodzkimi posłami wybrawszy się w podróż ruscy, wpadli u tegoż cesarza w podejrzenie, jakoby przyszli państwo jego szpiegować; zwłaszcza gdy wyszperał, ża przybysze owi pochodzą z rodu Sweonów, którzy w tych czasach nadmorskie Gallii i Bretonów kraje łupili.

----------
(1) Lelewela Polska wiek. sr. II. 381—2—473.
(2) Cham, Can, Chan nazywali go zachodni i polscy pisarze, Patrz te wyrazy w słownikach Diukanża i Lindego.