Dopełnienia historyi prawodawstw słowiańskich cz. 2 (Maciejowski Wacław Aleksander)
Strona 30
28. Do dzisiejszego helleborus ciemiornik, albo do veratrum ciemierzyca, odnosi się roślina nazwana po dacku προδίορνα. Wiadomo że roślinne nadewszystko trucizny, do których liczby należy Helleborus niger, i Veratrum nigrum, objawiają działanie na organizm przez rozszerzenie źrenicy, czyli przez jej przedzieranie, (starosłowiańskie prodrati dziś u Rossyan продирать). Poszła ztąd Dyoskorydesowa προδίορνα.
29. Rzymskie sdmbucus miało się po dacku σέβα jak Dyoskorydes głosi, nazywać. Odpowiada ten wyraz będącemu dotąd u Serbów i Chorwatów w obiegu zoba, zow, gdy przeciwnie inni Słowianie zakarpaccy, a z przedkarpackich Połabowie (1) dawnych Swewów ρ otomki, mówili przez przekładnią, baz. Przeciwnie w Aureliańskiej Dacyi, o której powiemy niżej, nazywano wciąż będącą w mowie roślinę zęba. Przez zamianę o, a na e, powstał, tak u zakarpackich jak i u przedkarpackich Słowian znany wyraz bez (sambucus), czego pierwszy przykład u Czechów w XIV znajdujemy wieku. Wszystkie te wyrazy to samo co dziś, czyli bzową oznaczały krzewinę (2).
30. Inny gatunek bzu, po grecku χαμαιάχτη, po
----------
(1) Patrz słowniczek na str. 303 dzieła Laut-und Formenłehre der Polahischen Sprache von August Schleicher. St. Petersburg 1871.
(2) Porówn; słowniki Lindego, i czeski w Zbjrka nejdawnegszjch słowniku lałinsko-czeskych w Praze 1833. wydanych (na str. 60) p. w. bez, tudzież słow. Wuka Karadz. serbski p. w zoba, i wspomniony wyżej Nastin flory dalmat. p. w. bazdóvina.
29. Rzymskie sdmbucus miało się po dacku σέβα jak Dyoskorydes głosi, nazywać. Odpowiada ten wyraz będącemu dotąd u Serbów i Chorwatów w obiegu zoba, zow, gdy przeciwnie inni Słowianie zakarpaccy, a z przedkarpackich Połabowie (1) dawnych Swewów ρ otomki, mówili przez przekładnią, baz. Przeciwnie w Aureliańskiej Dacyi, o której powiemy niżej, nazywano wciąż będącą w mowie roślinę zęba. Przez zamianę o, a na e, powstał, tak u zakarpackich jak i u przedkarpackich Słowian znany wyraz bez (sambucus), czego pierwszy przykład u Czechów w XIV znajdujemy wieku. Wszystkie te wyrazy to samo co dziś, czyli bzową oznaczały krzewinę (2).
30. Inny gatunek bzu, po grecku χαμαιάχτη, po
----------
(1) Patrz słowniczek na str. 303 dzieła Laut-und Formenłehre der Polahischen Sprache von August Schleicher. St. Petersburg 1871.
(2) Porówn; słowniki Lindego, i czeski w Zbjrka nejdawnegszjch słowniku lałinsko-czeskych w Praze 1833. wydanych (na str. 60) p. w. bez, tudzież słow. Wuka Karadz. serbski p. w zoba, i wspomniony wyżej Nastin flory dalmat. p. w. bazdóvina.
www.erserwis.com.pl