Dopełnienia historyi prawodawstw słowiańskich cz. 2 (Maciejowski Wacław Aleksander)
Strona 27
mianowali polscy botanicy rozmaicie. Z nadanych od nich nazwisk najwłaściwszy jest dla objaśnienia Dyoskorydesowego χνκωλία wyraz gardliczka, kukułkę oznaczający (1). Dakowie dobrze znać musieli naturę tego ptaka, (który jak wiadomo składa swoje jaja w obco gniazda), kiedy zrobili z niego zastosowanie do czerwonego owocu physalidis alkekengi, jakoby z obcej rośliny (z wiśni) wziętego, i ukrytego na dnie własnego kielicha. Jakoż w rzeczy samej i dziś nazywają u nas owoc ten wiśnia, żydowską, chociaż physalis nie jest wiśnią,.
22. Polska i łużycka dynia, czeski dyn, będąc rodzajem ogórkowatej, z gatunku melonów rośliny, nie stosuje się wcale do tej, którą wyrazem δύν Dyoskorydes nazwał, a która, w poczet ziół parzących będąc od greckich i rzymskich botaników liczona, ma oznaczać pokrzywę, żegawkę, od wyrazów starosłowiańskich żeg, żżenije, oznaczających palenie. Ponieważ w starosłowiańskim języku jest i wyraz kropiwą znaczący pokrzywę, wnoszę przeto, że albo Dyoskorydesowi nie znany był ten wyraz (pokrzywa), albo znany będąc, nie został użyty, dla trudności wyrażenia go na piśmie. Wszelako botanik gdy nie mógł wyrazić i żegawki, położył grecki wyraz δύνa w skróceniu (δύν), który żywcem do słowiańskiego wszedłszy (2), miał toż samo w nim co w greckim (jakiś tam) znaczenie. Dyoskorydes więc, nie mogąc dackiej
--------
(1) Lindego słown. p. w. garłacz, gżegżółka.
(2) Miklos. słown. p. w. dina wyraża się o niej vocabulum graecum,
22. Polska i łużycka dynia, czeski dyn, będąc rodzajem ogórkowatej, z gatunku melonów rośliny, nie stosuje się wcale do tej, którą wyrazem δύν Dyoskorydes nazwał, a która, w poczet ziół parzących będąc od greckich i rzymskich botaników liczona, ma oznaczać pokrzywę, żegawkę, od wyrazów starosłowiańskich żeg, żżenije, oznaczających palenie. Ponieważ w starosłowiańskim języku jest i wyraz kropiwą znaczący pokrzywę, wnoszę przeto, że albo Dyoskorydesowi nie znany był ten wyraz (pokrzywa), albo znany będąc, nie został użyty, dla trudności wyrażenia go na piśmie. Wszelako botanik gdy nie mógł wyrazić i żegawki, położył grecki wyraz δύνa w skróceniu (δύν), który żywcem do słowiańskiego wszedłszy (2), miał toż samo w nim co w greckim (jakiś tam) znaczenie. Dyoskorydes więc, nie mogąc dackiej
--------
(1) Lindego słown. p. w. garłacz, gżegżółka.
(2) Miklos. słown. p. w. dina wyraża się o niej vocabulum graecum,
www.erserwis.com.pl


